9 interesujących faktów na temat Błękitnego Meczetu w Stambule

Błękitny Meczet nie jest oficjalną nazwą kultowego punktu orientacyjnego. Pierwotnie nazywany był Meczetem Sułtana Ahmeda, nazwanym tak na cześć Ahmeda I, sułtana Imperium Osmańskiego w latach 1603-1617. Zlecił on jego budowę w 1609 roku, stąd nazwa Meczet Sułtana Ahmeda. Jego grobowiec znajduje się po północnej stronie meczetu, naprzeciwko parku Sultanahmet.

Celem Meczetu Sułtana Ahmeda było przewyższenie wielkości Hagia Sophia, co doprowadziło do imponującej skali i skomplikowanych detali meczetu. Chciał pokazać swoją pobożność, odzwierciedlając swoich osmańskich przodków. Aktywnie uczestniczył i nadzorował budowę meczetu, pracując nawet jako robotnik pierwszego dnia jego budowy. Uważa się, że koszt budowy przekroczył 180 milionów akçes.

Mając zaledwie 19 lat, Meczet Sułtana Ahmeda I rozpoczął budowę meczetu, wywołując krytykę ze strony osmańskich uczonych i opinii publicznej. W przeciwieństwie do poprzednich sułtanów, którzy wykorzystywali łupy wojenne do budowy meczetów, Meczet Sułtana Ahmeda wykorzystał fundusze skarbiec z powodu niepowodzeń militarnych przeciwko monarchii Habsburgów i Persji. Budowa rozpoczęła się w 1609 r. na terenie dawnego bizantyjskiego pałacu, symbolicznie zwróconego w stronę Hagia Sophia i Hipodromu.

Meczet szczyci się około 20 000 ręcznie robionych płytek Iznik w kolorze turkusowym oraz pomalowanymi na niebiesko górnymi poziomami, tworząc hipnotyzujące wnętrze. Słowo "Iznik" pochodzi od obszaru popularnego w czasach panowania osmańskiego. Ze względu na dominujący niebieski kolor płytek, meczet zyskał przydomek "Błękitnego Meczetu". Płytki te przedstawiają skomplikowane wzory kwiatowe, takie jak tulipany, cyprysy, róże i owoce, przywołując obrazy bujnego raju.

Meczet stoi na pozostałościach Wielkiego Pałacu Konstantynopola, znajdującego się na obecnym placu Sultanahmet. Pierwotnie nazywany Hipodromem, był ogromnym stadionem, na którym odbywały się wyścigi rydwanów. Niektóre pomniki z tego historycznego miejsca nadal stoją na placu. Meczet sąsiaduje z Hagia Sophia, tworząc ikoniczną panoramę, która symbolizuje połączenie bizantyjskich i osmańskich stylów architektonicznych.

Błękitny Meczet z kultowymi sześcioma minaretami prezentuje klasyczną architekturę osmańską w Stambule. Wewnątrz wysoki sufit wyłożony jest 20 000 płytek Iznik z misternymi wzorami kwiatowymi. Wnętrze jest oświetlone przez 260 okien, niegdyś ozdobionych XVII-wiecznymi witrażami, obecnie zastąpionymi replikami. Posiada również dużą kopułę i osiem mniejszych, tworząc wizualnie oszałamiające miejsce kultu.

Podczas rządów osmańskich większość meczetów posiadała jeden, dwa lub cztery minarety. Dlatego też sześć minaretów Błękitnego Meczetu wzbudziło zaniepokojenie, zwłaszcza że Wielki Meczet w Mekce jako jedyny może pochwalić się taką samą liczbą. Uważa się również, że sułtan początkowo chciał mieć złote minarety, ale z powodu ograniczeń budżetowych architekt Sedefkâr Mehmed Ağa zbudował sześć zwykłych, powołując się na problemy ze słuchem.

Meczet Sułtana Ahmeta był czymś więcej niż tylko miejscem kultu; był to kompleks o różnych celach społecznych. Oprócz funkcji religijnej mieściła się w nim medresa, szpital, imaret (kuchnia dla zup), szkoła podstawowa, targ i grób królewski. Pokoje zwane "Muvakkithane" były zarezerwowane dla astronomów, którzy dokonywali obliczeń czasu modlitwy. Niestety, wiele z tych budynków zostało rozebranych w XIX wieku.

W 1985 r. UNESCO dodało historyczne obszary Stambułu do listy światowego dziedzictwa. Położone na półwyspie otoczonym Morzem Marmara, Bosforem i Złotym Rogiem, obszary te szczycą się arcydziełami, takimi jak Błękitny Meczet i pałac Topkapı. Te punkty orientacyjne są znane ze swojego historycznego znaczenia, przyczyniając się do bogatego dziedzictwa kulturowego Stambułu.